مركز تحقيقات دیابت
۱۳۹۵ پنج شنبه ۵ اسفند
br ENGLISH
فهرست جانشيني مواد غذايي در ديابتي
 

فهرست جانشيني مواد غذايي در ديابتي ها

http://t1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcThssnMrrVXQ9JMhk5dB_0IrO1dHn_LzdcJnJhMvuALsgRbIxbQZQ


شما بايد گروههاي اصلي مواد غذايي را بشناسيد ،مقدار مواد غذايي راكه معادل يك واحد از گروه است بشناسيد.

 مقدار انرژي روزانه مورد نياز خود را به كمك كارشناس تغذيه تعيين كنيد و برنامه وعده هاي غذايي و ميان وعده ها را براي هر روز مشخص كنيد.

فهرست نشاسته

هريك ازغذاهاي موجود در اين فهرست، حاوي 

15 گرم كربوهيدرات، 3 گرم پروتئين، 1- 0 گرم چربي و 80 كالري است. فهرست نشاسته، شامل انواع نان، غلات، سبزِيهاي نشاسته اي و حبوبات مي باشد.  

انواع نان  

نام

يك واحد

نان سنگك

يك برش 10 × 10 سانتيمتر

نان بربري

يك برش7× 7  سانتيمتر

نان تافتون

يك برش10 × 10  سانتيمتر

نان لواش

يك برش 20 × 20 سانتيمتر

نان همبرگري

نصف

نان ساندويچي

يك برش به طول 7 سانتيمتر

 

 

ساير غلات

نام

يك واحد

برنج پخته

پنج قاشق غذاخوري

انواع رشته و ماكاروني

هشت قاشق غذاخوري

آرد

سه قاشق غذاخوري

سبزيجات نشاسته اي

نام

يك واحد

باقلاسبز

هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

نخودسبز

هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

بلال

يك عدد متوسط

سيب زميني

يك عدد كوچك (90 گرم)

كدو حلوايي

يك ليوان

حبوبات پخته

نام

يك واحد

نخود

 هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

انواع لوبيا

 هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

عدس

هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

لپه

 هشت قاشق غذاخوري = نصف ليوان

گروه سبزي و گروه ميوه

فهرست سبزي: هر يك از غذاهاي موجود در اين فهرست، حاوي 5 گرم كربوهيدرات، 2 گرم پروتئين و 25 كالري است

يك جانشين سبزي خام

پياز، تربچه، پيازچه، جوانه لوبيا، خيار، فلفل سبز، سبزيهاي سالاد (كاهو ،گل كلم، گوجه فرنگي و هويج) مساوي يك ليوان است.

يك جانشين سبزي پخته

اسفناج، بادمجان، تره‌فرنگي، چغندر، شلغم، فلفل سبز، قارچ، كدوسبز، كلم، لوبياسبز، مارچوبه، نخود سبز، هويج مساوي با نصف ليوان است. 

فهرست ميوه : هر يك از غذاهاي موجود در اين فهرست، حاوي 15 گرم كربوهيدرات و 60 كالري است.

ميوه تازه 

نام ميوه

يك واحد

آلبالو

سه چهارم ليوان

آلو (بزرگ)

) دو عدد (140 گرم

انار

نصف ميوه

آناناس كنسرو

نصف ليوان

انجير خام (متوسط)

) دو عدد (100 گرم

انگور كوچك

) هفده عدد (90 گرم

پرتقال متوسط

) يك عدد (180 گرم

تمشك

يك ليوان

توت فرنگي

يك ليوان

خربزه شيرين

يك قاچ = 300 گرم

خرمالو كوچك

يك عدد

زردآلو

چهار عدد (165 گرم)

سيب كوچك

) يك عدد (120 گرم

شليل كوچك

يك عدد

طالبي كوچك

يك قاچ = 300 گرم

كيوي

يك عدد (100 گرم)

گريپ فروت متوسط

نصف ميوه (300 گرم)

گلابي بزرگ

نصف ميوه (120 گرم)

گيلاس

) دوازده عدد (84 گرم

موز كوچك

) يك عدد (120 گرم

نارنگي كوچك

) دو عدد (240 گرم

هلو متوسط

) يك عدد (180 گرم

هندوانه

يك قاچ = 400 گرم

 

 

ميوه هاي خشك

نام

واحد

آلوچه، آلو برغاني

سه عدد

برگه زردآلو

هشت نصفه كوچك

خرما

سه عدد

لواشك

) يك برش (20 گرم

آب ميوه

نام

واحد

آب آلو

يك سوم ليوان

آب آناناس

يك دوم ليوان

آب انگور

يك سوم ليوان

آب پرتقال

يك دوم ليوان

آب سيب

يك دوم ليوان

آب گريپ فروت

يك دوم ليوان

گروه شير و گروه گوشت

گروه شير و فراورده‌هاي آن: با توجه به ميزان كالري مورد نياز شخص مي‌توان 2 الي 3 واحد از گروه شير و فراورده‌هاي آن در روز استفاده نمود. يك واحد شير و فرآورده‌هاي آن معادل مقادير زير مي‌باشد.

يك ليوان شير يا ماست، دو ليوان دوغ    

گوشت و جانشين‌هاي آن

با توجه به ميزان كالري مورد نياز شخص مي‌توان 2 الي 3 واحد از گروه گوشت در روز استفاده نمود. يك واحد گوشت معادل مقادير زير مي‌باشد:  

نام

واحد

گوشت يا مرغ يا ماهي پخته‌شده

سي گرم

تخم‌مرغ

يك عدد

پنير

يك قوطي كبريت  (30 گرم)

سويا

نصف ليوان

كره بادام‌زميني

دو قاشق غذاخوري

چربي ها و شيريني ها  

نام

واحد

روغن، كره، سس مايونز

يك قاشق مرباخوري

پنير خامه‌اي

يك قاشق غذاخوري(15 گرم)

خامه

دو قاشق غذاخوري

براي هر گروه واحدي پيشنهاد شده كه يك حداكثر و يك حداقل دارد. مقادير مورد نياز براي هر فرد خاص را كارشناس تغذيه با توجه به وضيت سلامت، نوع، مقدار و زمان داروهاي مصرفي و شيوه زندگي او در برنامه روزانه تنظيم مي كند.


نكته­هاي تغذيه­اي در ديابت :

يك رژيم غذايي مناسب براي ديابت استفاده از غذاهاي سالم و پرهيز از غذاهاي خيلي شيرين ، غذاهاي پرچرب يا پر‌نمك است.

اين رژيم بايد داراي مقادير متعادل و متنوع از مواد غذايي در تمام گروه‌هاي غذايي اعم از غلات و سبزيجات ، ميوه‌جات، ‌لبنيات، گوشت‌ها و نيز چربي‌هاي سالم باشد.

افرادي كه مبتلا به ديابت شده‌اند بايد اقلام فيبر‌دار مواد غذايي را در رژيم خود بيشتر جايگزين كنند مانند غلات سوبس دار، سبزيجات و ميوه‌‌جات و استفاده از چربي‌هاي اشباع و كربوهيدرات‌هاي ساده حداقل برسانند.

تحقيقات مشخص كرده‌اند كه افراد مبتلا به ديابت با استفاده از غذاهاي داراي نمايه گلسيمي پايين ( غذاهاي حاوي فيبر و سبوس) و نيز تقسيم دوز كربوهيدرات مصرفي مي توانند قند خون بعد از غذا را كاهش دهند.

غذاهاي با نمايه گلايسمي پايين همان غلات سبوس‌دار، سبزيجات و ميوه‌جات‌اند كه به علت داشتن فيبر فروان، قند موجود در اين غذاها به آهستگي جذب و مورد استفاده بدن قرار مي‌گيرد.

قدم اول در كنترل ديابت، تغيير روش تغذيه‌اي و كمك به كنترل قند خون در محدوده‌ي نرمال از طريق رعايت رژيم غذايي سالم است. بنابراين دانستن گروه‌هاي غذايي و ميزان و تأثير هر كدام بر قند خون براي افراد ديابتي لازم است.

در ديابت فقط نوع و مقدار كربوهيدرات مصرفي مهم نيست و زمان خوردن كربوهيدرات ها نيز اهميت زيادي دارد. بنابراين منابع كربوهيدرات مصرفي بايد توسط كارشناس تغذيه و در زمان هاي متناوب يعني حداقل 3 وعده اصلي و3 ميان وعده براي بيمار تقسيم گردد، تا روند كنترل قند خون آسان تر گردد.اما گاهي اتفاق مي افتد كه علي رغم تنظيم ميزان كربوهيدرات مصرفي توسط كازشناس تغذيه، سطح قند خون باز هم بالاتر از حد طبيعي مي­ماند. در اين موارد نبايد كربوهيدرات را از برنامه غذايي حذف كرد. در اين موارد در روند درمان ديابت، نياز به­استفاده­از انسولين براي تنظيم برنامه غذايي فرد است.

كربوهيدرات ها نيز با توجه به ساختمان مولكولي به دو دسته زود جذب، و دير جذب تقسيم­بندي مي شوند. صحيح تر اين است كه بجاي صحبت كردن در مورد مقدار قند در مواد غذايي از سرعت جذب غذا ها و عواملي كه بر روي آن موثر است استفاده بشود.

 

عواملي كه به سرعت قند خون را بالا مي برند :

1.    حرارت دادن: حرارت دادن نشاسته باعث مي شود كه قند آن آسان تر و سريع تر هضم گردد. غذاهاي آماده كه اغلب براي تهيه آنها در كارخانجات از حرارت بالا تري استفاده مي شود ( مثل غذاهاي آماده براي بچه ها) سريعتر از غذاهاي خانگي قند خون را بالا مي برند.

2.    نحوه اماده سازي غذا: برنج بدون سبوس سريعتر از برنج سبوس دار ، پوره سيب زميني سريعتر از خود سيب زميني و هويج رنده شده سريعتر از هويج قطعه قطعه شدهقند خون را بالا مي برد.

3.    آشاميدن همراه با غذا: آشاميدن همراه با غذا باعث مي شود، تخليه معده سريع تر انجام شود بنابراين بهتر است در طول مصرف غذا فقط به مقدار يك ليوان نوشيدني استفاده گردد.

4.      مقدار گلوكز: استفاده از شكر همراه با غذا باعث افزايش قند خون مي شود.

5.      مقدار نمك: نمك در غذا باعث افزايش­جذب گلوكز به­جريان خون مي­شود.

 

عواملي كه باعث آهسته تر شدن افزايش قند خون مي شوند:

1.    اندازه غذاها: اندازه هاي بزرگتر مواد غذايي باعث مي شود كه معده آهسته تر تخليه شود. همان طور كه مي دانيد هر چيزي كه باعث كند شدن سرعت تخليه معده شود،قند خون را هم آهسته تر بالا خواهد برد.

2.    فيبر مواد غذايي: هرچه فيبر غذا بيشتر باشد، (مثلاً در چاو دار)قند خون آهسته تر بالا مي رود.علت اين موضوع آهسته تر شدن سرعت تخليه معده و اتصال گلوكز به فيبر مادر روده است.

3.    ساختمان سلولي: نخود لوبيا و عدس حتي بعد از پخته شدن ساختمان سلولي خود را حفظ مي كنند. ميوه كال هم قند خون را آهسته تر از ميوه پوست كنده يا آبميوه بالا مي برد.

4.    ساختمان نشاسته: نشاسته موجود در سبزيجات آهسته تر از نشاسته موجود در نان تجزيه مي شود. سيب زميني پخته يا پوره شده قند خون را سريعتر بالا مي برد در حالي كه در برنج و ماكاروني اين روند آهسته تر است. در انتخاب وعده هاي غذايي دقت شود كه ميان وعده هاي حاوي 20تا 40 گرم كربوهيدرات باشد. فروكتور و سوربيتول با سوكروز( قند معمولي) تفاوتي ندارد. سعي كنيد از مصرف بيسكويت ها هم به علت چربي زيادي كه دارند، پرهيز كنيد.

5.    در غذاهاي اصلي نيز 50 تا 60 گرم كربوهيدرات مجاز است. فيبر زياد لازمه غذاي اصلي است. رژيم يك فرد ديابتي بايد غني از فيبر ولي كم چربي باشد( همانطور كه رژيم غذايي هر فردي چه ديابتي و غير ديابتي نيز بايد اينگونه باشد.


1394/08/11
امتیازدهی
میانگین امتیازها:0 تعداد کل امتیازها:0
مشاهده نظرات (تعداد نظرات 0
ارسال نظرات
نام  
آدرس پست الکترونیکی شما    
توضیحات  
تغییر کد امنیتی  
کد امنیت  
 
ساری ، میدان امام (ره) سه راه جویبار ، ابتدای بزرگراه ولی عصر (عج) ، دانشگاه علوم پزشکی مازندران | Copyright © 2015 Mazums.ac.ir . All rights reserved
Powered by DorsaPortal